ถอดบทเรียนอ่าน อาน อ๊าน เมื่อการอ่านมีคุณค่ามากกว่าแค่อ่านออกเขียนได้

ถอดบทเรียนอ่าน อาน อ๊าน เมื่อการอ่านมีคุณค่ามากกว่าแค่อ่านออกเขียนได้
จุดเริ่มต้นของ “อ่าน อาน อ๊าน”
‘อ่าน อาน อ๊าน’ เกิดขึ้นบนเวทีเล็ก ๆ ที่สสส.ชวนหน่วยงานต่าง ๆ มาหารือร่วมกันถึงความรุนแรงและปัญหาการอ่านไม่ออกของเด็กที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ในปัจจุบันและได้มีการจุดประกายถึงแนวทางแก้ปัญหา ว่าจะมีนวัตกรรมใหม่ ๆ ใดที่จะช่วยเหลือได้บ้าง 
ด้วยเหตุนี้เองแผนงานสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่านจึงได้เริ่มต้นคิดค้นและออกแบบเครื่องมือที่ 
“ไม่ใช่แค่อ่านออกเขียนได้ แต่ยังเป็นเครื่องมือที่นำพาจิตวิญญาณ และความเกื้อกูลให้เกิดขึ้นกับเด็กผ่านหนังสือ”



คุณเจ สุดใจ พรหมเกิด ประธานมูลนิธิสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่านและผู้จัดการแผนงานสสส. ได้กล่าวถึงที่มาที่ไปของหนังสือหัดอ่านตามระดับ อ่าน อาน อ๊าน ใน “งานประชุมวิชาการมหัศจรรย์ อ่าน อาน อ๊าน : แถลงผล SROI สู่กุญแจพัฒนาการเด็กไทยยุค AGI” เมื่อวันที่ 5 มีนาคม 2569 ที่ผ่านมา โดยในงานนอกจะมีการแถลงถึงผลความสำเร็จในเชิงเศรษฐกิจและผลตอบแทนที่ได้รับจากการลงทุนกับโครงการเพียง 1 บาท แต่ได้กำไรทางสังคมกลับมาถึง 71% ยังมีการเปิดเวทีให้ผู้ที่เจนจัดในเวทีงานส่งเสริมการอ่านได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้กันอีกด้วย



เมื่อการอ่านเปลี่ยนชีวิตครอบครัว 
สิ่งหนึ่งที่เห็นได้อย่างเด่นชัดคือ อ่าน อาน อ๊าน ไม่เพียงแต่ถูกออกแบบมาอย่างใส่ใจให้พอเหมาะพอดีต่อทักษะการอ่านของเด็กในแต่ละช่วงชั้น แต่ยังเป็นชุดหนังสือที่สร้างจุดเปลี่ยนสำคัญให้แก่หลายครอบครัวที่ครั้งหนึ่งอาจไม่มีเวลานั่งลงล้อมวงอ่านนิทานร่วมกัน หรือหลงลืม และละเลยกันไปด้วยภาระหน้าที่การงานที่หนักอึ้ง ให้ลองผ่อนคลายอารมณ์และหยุดพักเพื่อใช้เวลาร่วมกันมากขึ้น 
ซึ่งความมหัศจรรย์ที่ทีมงานวิจัยค้นพบคือ อ่าน อาน อ๊าน ไม่เพียงช่วยพัฒนาทักษะการอ่านของเด็กและเสริมสร้างสายใยอันอบอุ่นในครอบครัว ยังพบว่าทักษะการอ่านของพ่อแม่และผู้ปกครองก็ดีขึ้นไปพร้อม ๆ กับบุตรหลานด้วยเช่นกัน 

การอ่าน : ทักษะแห่งศตวรรษใหม่ 
เมื่อเราลองมองดูให้ดี จะพบว่านี่คือรากฐานของการสร้างนิสัยรักการอ่านในเด็กได้เป็นอย่างดี โดยอาจารย์วัฒนชัย วินิจจะกูล ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันอุทยานการเรียนรู้ได้กล่าวเอาไว้ในวันงานว่า “เราเชื่อว่าการอ่านคือรากฐานสำคัญในการส่งเสริมศักยภาพของมนุษย์และการอ่านก็เป็นทักษะที่สำคัญมากของการเรียนรู้ตลอดชีวิต” เพราะการจะฝึกเด็กสักคนให้อ่านหนังสือหรือเรียนรู้สิ่งใดได้ดีนั้น การเรียนรู้ในห้องเรียนหรือการอ่านหนังสือเรียนอย่างเดียวคงไม่เพียงพอ แต่เเท้จริงต้องใช้ทุกคนรอบตัวเด็กในการสร้างนิสัยรักการอ่านให้เกิดขึ้น เริ่มจากครอบครัว โรงเรียน ชุมชน ไปจนถึงหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนที่จะร่วมมือกันส่งเสริมเด็ก ๆ ให้ได้รับการพัฒนาอย่างถึงพร้อม เพราะท้ายที่สุดแล้วประโยชน์ที่เกิดขึ้นไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับบุคคลใดบุคคลหนึ่ง แต่ยังส่งผลไปสู่ประเทศชาติของเราให้มีประชากรที่มีคุณภาพที่จะร่วมสร้างสังคมที่ดีกว่าต่อไป

สุดท้ายนี้อ่าน อาน อ๊าน อาจไม่อาจสำเร็จได้เพียงเพราะการลงมือทำของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง แต่เกิดจากการร่วมแรงร่วมใจจากทุกภาคส่วนที่ให้ความร่วมมือกันเป็นอย่างดีตลอดโครงการ และเชื่อว่าในอนาคตอันใกล้ย่อมมีผลลัพทธฺอันชัดเเจ้งให้เห็นเป็นประจักษ์ถึงความเปลี่ยนแปลงอย่างแน่นอน 

โครงการนานมีบุ๊คส์รีดดิ้งคลับและบริษัทนานมีบุคส์ ขอขอบขอบคุณและขอเป็นส่วนหนึ่งในการร่วมเสริมสร้างวัฒนธรรมการอ่าน
ให้เกิดขึ้นในสังคมต่อไป   ตามพันธกิจของเราที่ชื่อว่า “หนังสือสร้างคน”